• Eerste stelling: Lichtpollutiefilters verlagen de gloed van de hemel dat veroorzaakt wordt door kunstlicht en verbeteren het zicht op alle deepsky objecten.

Ja, ze verlagen de gloed maar verlagen ook de helderheid van de sterren, sterrenhopen, bolvormige sterrenhopen en sterrenstelsels waardoor het zicht op die objecten nog verslechterd. De oorzaak hiervan is niet ver te zoeken, deze objecten stralen licht uit in alle golflengtes, dus ook de golflengtes van kunstlicht welke de filter nu net tegenhoud. Licht dat van emissienevels of planetaire nevels komt hebben een andere golflengte dan kunstlicht en dat licht gaat gewoon door de filter en wordt dus niet tegengehouden. De eigenlijke functie van lichtpollutiefilters is het blokkeren van de gloed van de kunstlicht aan de hemel en meer contrast te geven aan emissienevels en planetaire nevels zodat die beter zichtbaar worden. Die filters noemen we nevelfilters, ga het dan ook geen lichtpollutiefilter noemen aangezien dat een misleidende naam is en ze enkel die nevels echt verbeteren.

• Tweede stelling: Nevelfilters werken enkel in lichtvervuilde gebieden.

Deze stelling klopt niet, wat ze ook proberen te zeggen in advertenties. Nevelfilters verbeteren nevels op alle locaties waar je zich bevindt, of het nu Brussel, Amsterdam, Adegem of Almelo is.

• Derde stelling: Enkel grote telescopen kunnen van de voordelen genieten van nevelfilters.

Ook dit klopt niet, wanneer we een voorbeeld aansnijden zoals de Rosettanevel of de Californiënevel ziet men geen nevel met het oog, met filter kon wel een nevel gezien worden. Als een filter werkt voor het oog dan zal het ook werken op eender welke telescoop, ongeacht welke grootte deze heeft.

• Er zijn zoveel nevelfilters, welke zou ik aanschaffen?

Er zijn twee grote soorten nevelfilters, de ene heet breedband en de andere smalband. De smalband heeft een paar subsoorten waar we het later over zullen hebben.

De breedbandfilter blokkeert het minste licht en verbeterd nevels op zijn minst. Enkele populaire breedbandfilters zijn de orion Sky Glow en Lumicon Deep Sky, ook Celestron en andere bedrijven maken er diverse. De meeste mensen verwarren breedbandfilters als een filter die de hemelgloed wegneemt en alle deepsky objecten verbeterd. Eigenlijk doen alle filters dit en eigenlijk promoten al deze bedrijven hun breedbandfilters met deze smoes zoals we al eerder zagen in de tweede stelling. Het echte gebruik van breedbandfilters is het verbeteren van enkele reflectienevels, HII gebieden in sterrenstelsels zoals M101 en M33 en astrofotografie van enkel nevels. Het geeft niet meteen erg goede resultaten maar het kan helpen. Een breedbandfilter gebruik je ook niet zoveel.

De andere soort is de smalbandfilter, enkele bekende merken zijn de Orion Ultrablock en de Lumicon UHC. Deze filters blokkeren de meeste hemelgloed en verbeteren emissienevels en planetaire nevels het meest. Smalbandfilters verbeteren nevels aanzienlijk en werken zeer goed. Het gebeurt regelmatig dat je dan eens waarneemt en je geen nevel ziet op die locatie, even de smalbandfilter erop schroeven en je ziet meteen het verschil, zelfs heldere nevels zoals M42 en M8 tonen dan ook meer detail met een smalbandfilter. Ook planetaire nevels vertonen meer detail, deze filters zullen ook helpen om een planetaire nevel beter te vinden. Smalbandfilters zoals de Ultrablock of de Lumicon UHC doen een zeer goed werk en je kan eigenlijk niet zonder, het is net zo belangrijk als een oculair en sterrenkaarten dus schaf er één aan!

Er zijn twee andere smalbandfilters die toestaan dat er nog minder licht doorheen komt dan de UHC of Ultrablock, beide zijn gemaakt door Lumicon en worden Oxygen III (O-III) en H-Beta genoemd. De O-III geeft beter resultaat bij planetaire nevels en sommige emissienevels dan de Ultrablock of UHC. Sommige emissienevels zien er verschrikkelijk uit ten opzichte van de Ultrablock of UHC. De O-III is de beste voor planetaire nevels. De H-Beta heeft een gelimiteerd gebruik, het verbeterd alleen enkele emissienevels zoals de californiënevel en IC 434 waardoor de paardekopnevel beter te zien is. Het zal ook enkele zwakke emissienevels verbeteren. Sommige mensen noemen de H-beta filter de horseheadfilter aangezien in vele gevallen de enige manier is om de paardekopnevel te zien.

Samenvatting

Nevelfilters zijn fantastisch als je begrijpt wat ze doen en hoe ze te gebruiken. Ze zijn er enkel voor het verbeteren van nevels en niet voor andere deepsky objecten, wat de advertenties ook al mogen zeggen. Als je toch één wil aanschaffen laat uw keuze vallen op de Orion Ultrablock of de Lumicon UHC. Het maakt niet uit welke van de twee je kiest, kwaliteit is vergelijkend alsook de prijs. Als je nog één wil aanschaffen kan je nog kiezen tussen een O-III of een breedband, maar wij verkiezen toch de O-III. We hopen dat we met deze tip wat meer duidelijkheid hebben gebracht rond de filters en zien we leuke waarnemingen ermee op onze fora.