RSS
Welkom, Gast. Alsjeblieft inloggen of registreren.
De activeringse-mail gemist?
Advertentie
Ontdek op Spacepage
De Big Bang tijdlijn PDF Afdrukken E-mailadres
Gebruikerswaardering: / 19
LaagsteHoogste 
Het heelal - De oerknal, evolutie en einde van het heelal
Geschreven door Vancanneyt Sander   
woensdag 13 december 2006 01:00

De tijdlijn van de Big Bang omschrijft de reeks gebeurtenissen die zich voordeden en zullen voordoen op basis van de wetenschappelijke theorie van de Big bang. Waarnemingen doen vermoeden dat het universum zoals we het nu kennen ongeveer 13,7 miljard jaar geleden begon. Sindsdien ging het heelal doorheen drie fases. Het vroege begin van het heelal, welke zeer weinig van begrepen wordt, was het moment dat het heelal zo heet was dat deeltjes een energie hadden die hoger was dan dat we kunnen bereiken in de deeltjesversnellers op Aarde. Voordien waren de basiseigenschappen van dit tijdvak uitgewerkt in de Big Bang theorie, de details zijn gebaseerd op onderbouwde gissingen. Na deze periode, het vroege universum, begon evolutie op gang te komen. Dit is wanneer de eerste protonen, elektronen en neutronen zich vormden, dan kernen en uiteindelijk atomen. Met de vorming van neutrale waterstof begon de er kosmische straling uitgestraald te worden. Uiteindelijk begon het tijdvak van structuurvorming, wanneer materie zich begon te vormen in de eerste sterren en quasars en uiteindelijk de sterrenstelsels, clusters van sterrenstelsels en superclusters. Over de toekomst van het universum is vooralsnog weinig gekend.

  • Het erg vroege universum

Het plank tijdvak: 10-43 seconden

Indien supersymmetrie correct is hebben de vier fundamentele krachten (elektromagnetisme, zwakke nucleaire kracht, sterke nucleaire kracht en zwaartekracht) op dit tijdstip allemaal gelijke krachten, wellicht waren deze gebundeld in één fundamentele kracht. Er is weinig geweten over dit tijdvak, diverse theorieën met verschillende voorspellingen bestaan hierover. De theorie van Albert Einstein over de algemene relativiteit voorspelt een gravitatiebijzonderheid voor deze tijd, maar onder deze omstandigheden zal de theorie wellicht vervallen door kwantumeffecten. Fysici hopen dat de voorgestelde theorie van kwantumzwaartekracht, zoals de stringtheorie en loop-kwantumzwaartekracht, uiteindelijk zal leiden tot een beter inzicht op dit tijdvak.

De grote eenmaking: 10-33 seconden

Het heelal zet uit en koelt af na het Planck tijdvak, de zwaartekracht begint zich te scheiden van de fundamentele gauge interacties: elektromagnetisme en de sterke en zwakke nucleaire krachten. Fysica op dit gebied wordt meestal omschreven als de grote eenmakingtheorie waarin de gauge groep van het standaardmodel zich in een veel grotere groep bevindt, welke verbroken is om de waargenomen krachten van de natuur te kunnen maken. Uiteindelijk wordt de grote eenmaking verbroken wanneer de sterke nucleaire kracht zich scheid van de elektrozwakke kracht. Dit zou de magnetische monopolen aanmaken.

Kosmische inflatie

De temperatuur, en bijgevolg de tijd, waarop de kosmische inflatie begon is niet gekend. Tijdens deze inflatie wordt het universum afgeplat en gaat het universum in een homogene en isotropische snel uitdijende fase waarin de zaden van de structuurvorming neergelegd worden in de vorm van een fundamenteel spectrum van bijna onveranderlijke schaalfluctuaties Sommige energiedeeltjes van fotonen worden quarks en hyperons, maar deze deeltjes verdwijnen erg snel.

Heropwarming

Tijdens de heropwarming stopt de exponentiële expansie die zich voordeed tijdens de inflatie en de potentiële energie van het inflatieveld verkleint in een heet, relativistisch plasma van deeltjes. Indien de grote eenmaking een eigenschap is van ons universum dan moet er een kosmische inflatie zich voordoen of nadat de grote eenmaking symmetrie verbroken is, anders zouden we magnetische monopolen zien in het zichtbare universum. Op dit ogenblik wordt het universum gedomineerd door straling, quarks en neutrinovormen.

Baryogenesis

Geen enkele fysicus zal kunnen verklaren waarom er zoveel meer baryonen in het universum zijn dan antibaryonen. Om dit te kunnen verklaren moeten de Sakharov condities zich hebben voorgedaan ergens na de inflatie. Er zijn aanwijzingen dat het mogelijk is in de gekende fysica en van studies rond de grote eenmaking maar het volledige beeld hierover is niet gekend.

  • Het vroege universum

Het elektrozwakke tijdvak: 10-12 seconden

In de breuk van elektrozwakke symmetrie wordt aangenomen dat alle fundamentele deeltjes massa krijgen door het Higgs mechanisme waarin Higgs boson een verwachte vacuümwaarde krijgt. Op dit ogenblik beginnen neutrino's zich los te koppelen en beginnen door de ruimte te reizen. Deze kosmische neutrinoachtergrond, welke nooit in zichtbaar detail kan waargenomen worden, is analoog aan de kosmische achtergrondstraling die veel later werd uitgestraald.

Het verbreken van de supersymmetrie

Indien supersymmetrie een eigenschap is van ons heelal, dan moet het op een bepaald energieniveau zo laag als 1 TeV verbroken zijn. De massa van deeltjes en hun superpartners zouden dan niet langer gelijk zijn, welke dan zou verklaren waarom er geen superpartners van gekende deeltjes waargenomen zijn.

Het Hadron tijdvak: 10-6tot 10-2 seconden

Het quark-gluon plasma welke het universum bevat koelt af tot hadronen, inclusief baryonen zoals protonen en neutronen, zich vormen.

Kernsynthese: 1 seconde - 3 minuten

Vanaf dit ogenblik is het universum koel genoeg zodat atoomkernen kunnen gevormd worden. Protonen (waterstofionen) en neutronen beginnen zich te combineren in een atoomkern. Aan het einde van de kernsynthese, ongeveer drie minuten na de Big Bang was het universum afgekoeld tot op het punt waar nucleaire fusie stopt. op dit ogenblik zijn er driemaal meer waterstofionen dan helium-4 kernen en slechts kleine spoorhoeveelheden van andere kernen.

Overheersing van materie: 70.000 jaar

Op dit ogenblik is de dichtheid van de niet-relativistische materie (atoomkernen) en relativistische straling (fotonen) gelijk. De Jeans lengte, welke de kleinste structuren bepaalt die zich kunnen vormen (door interactie tussen zwaartekrachtaantrekking en drukeffecten) begint te vallen en verstoort in plaats van uitgewist te worden door stralingsvrije stroming, kan beginnen te groeien in amplitude.

Recombinatie: 380.000 jaar

Waterstof en heliumatomen beginnen zich te vormen en de dichtheid van het universum verlaagt. Tijdens de recombinatie ontstaat er een loskoppeling waardoor de fotonen zich beginnen te evolueren onafhankelijk van de materie. Het belangrijkste is dat dit betekend dat de fotonen die de kosmische achtergrondstraling maken een beeld zijn van het universum tijdens dit tijdsvak.

Donkere jaren

In dit tijdvak zijn slechts enkele atomen geïoniseerd zodat de enige straling die uitgezonden wordt de 21cm draaiing van de neutrale waterstoflijn is. Een poging wordt nu gedaan om deze zwakke straling te detecteren aangezien het een veel krachtiger iets is dan de kosmische achtergrondstraling voor de studie van het vroege universum.

  • Structuurvorming

Structuurvorming in het Big Bang model verloopt hiërarchisch met kleinere structuren die zich vormen voor de grotere. De eerste structuren die zich vormen zijn quasars, welke helder zijn, vroege actieve sterrenstelsels en een populatie III sterren. voor dit tijdvak kon de evolutie van het universum goed verstaan worden door een lineaire kosmologische verstoringentheorie: alle structuren zouden verstaan worden als kleine afwijkingen van een perfect homogeen universum. Dit is rekenkundig relatief eenvoudig te bestuderen. Op dit ogenblik beginnen zich de niet-lineaire structuren zich te vormen en het berekeningsprobleem wordt veel moeilijker.

herionisatie

De eerste quasars vormen zich uit de zwaartekrachtinstorting. De intense straling die ze uitstraling herioniseert het omliggende universum. vanaf dit punt omvat het merendeel van het universum plasma.

Vorming van sterren

De eerste sterren, wellicht van de populatie III sterren, beginnen zich te vormen en start het proces die de lichte elementen, die zich vormden in de Big Bang (waterstof, helium en lithium), in zwaardere elementen omzet.

Vorming van sterrenstelsels

Grote hoeveelheden van materie storten in elkaar en vormen een sterrenstelsel. Populatie III sterren worden vroeg in dit proces gevormd, met populatie I sterren die later gevormd werden.

Vorming van groepen, clusters en superclusters

Zwaartekrachtaantrekking trekt sterrenstelsels naar elkaar en vormen groepen, clusters en superclusters.

Vorming van het zonnestelsel: 8 miljard jaar

Eindelijk beginnen objecten op de schaal van ons zonnestelsel zich te vormen. Onze zon is een late generatiester, met veel gruis van vorige generaties van eerdere sterren en heeft zich gevormd zo'n 5 miljard jaar terug of zo'n 8 tot 9 miljard jaar na de Big Bang.

Vandaag: 13,7 miljard jaar

De huidige gegevens schatten de leeftijd van het heelal op 13,7 miljard jaar oud sinds de Big Bang. Aangezien de uitzetting van het universum lijkt te versnellen zijn superclusters wellicht de grootste structuren die zich ooit kunnen vormen in het heelal. De huidige versnelde uitzetting voorkomt dat om het even welke structuur zich aan de horizon toont en voorkomt dan nieuwe zwaartekrachtgebonden structuren zich vormen.



 
Een fout gevonden in dit artikel? Of ontbreekt er informatie? Meld dit via dit formulier zodat wij de inhoud up-to-date kunnen houden!
28 gasten, 0 leden (8 spiders)

Een warm welkom voor BVS8, ons nieuwste lid.

Op het forum...

xx
5 reacties, laatste door Kris Christiaens
xx
2 reacties, laatste door Kris Christiaens
clip
0 reacties, laatste door Yvan
xx
2 reacties, laatste door Yvan
xx
1 reacties, laatste door henspieper
xx
0 reacties, laatste door Dreabe
xx
0 reacties, laatste door Philip
xx
1 reacties, laatste door Philip
clip
0 reacties, laatste door Edwin
xx
2 reacties, laatste door Yvan

Kalender

Aanstaande verjaardagen: Butterfly (19), spacecurious (26), Gunter Haest (28)

Astrofoto van de dag

Astrofoto van de dag

Poll

Welk land zal als eerste terug een mens op de maan brengen?
 

Statistieken

Artikelen: 1676
Totaal aantal leden: 314
Totaal aantal berichten: 21.691
Totaal aantal topics: 2.403
Totaal categorieën: 6
Totaal aantal boards: 72

Steun Spacepage